Η διαχείριση των διατροφικών προτιμήσεων και περιορισμών στα παιδιά με αυτισμό είναι ένα σημαντικό θέμα που επηρεάζει τόσο τη φυσική όσο και τη συναισθηματική ευημερία. Η διατροφική συμπεριφορά των παιδιών μπορεί να είναι ιδιαιτέρως προκλητική και να χρειάζεται προσεκτική προσέγγιση ώστε να διασφαλιστεί , ότι μέσω της διατροφής δεν επηρεάζεται η ανάπτυξη τους.
- Αιτίες διατροφικών προτιμήσεων και περιορισμών : Τα παιδιά με αυτισμό παρουσιάζουν συχνά διατροφικές προτιμήσεις.
- Αισθητηριακή ευαισθησία : Τα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού , μπορεί να έχουν έντονες ενοχλήσεις σε συγκεκριμένες υφές ,γεύσεις ή μυρωδιές τροφίμων. π.χ μπορεί να αποφεύγουν τροφές που είναι μαλακές ή έχουν έντονη γεύση.
- Αλλαγές στη ρουτίνα: Πολλά παιδιά έχουν ανάγκη τη ρουτίνα και τη σταθερότητα στην καθημερινότητα τους. Οποιαδήποτε αλλαγή παρουσιάσει ένα γεύμα , μπορεί να προκαλέσει άγχος ή άρνηση κατανάλωσης.
- Ελλιπής κατανόηση ή επικοινωνία : Τα παιδιά ενδέχεται να δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν όταν πεινούν ή όταν έχουν επιθυμία για κάποιο συγκεκριμένο φαγητό.
- Γενετικοί και νευρολογικοί παράγοντες : Ο αυτισμός μπορεί να επηρεάζει τις περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη ρύθμιση της όρεξης, κάτι που μπορεί να συμβάλλει στη δυσκολία του παιδιού να καταναλώσει ποικιλία τροφών .
- Προκλήσεις στη διατροφή των παιδιών με αυτισμό : Η διαχείριση της διατροφής σε παιδιά με αυτισμό περιλαμβάνει προκλήσεις που απαιτούν υπομονή και επιμονή από τους γονείς και τους φροντιστές.
- Διατροφική μονοτονία: Ορισμένα παιδιά μπορεί να έχουν πολύ περιορισμένη διατροφική ποικιλία , επιλέγοντας λίγες τροφές. Αυτό μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία των θρεπτικών συστατικών που λαμβάνουν, προκαλώντας διατροφικές ανεπάρκειες.
- Αντίσταση σε νέα φαγητά : Πολλά παιδιά αντιστέκονται στην εισαγωγή νέων γεύσεων , κάτι που καθιστά δύσκολη την διεύρυνση της ποικιλίας στη διατροφή τους.
- Έλλειψη ενδιαφέροντος για φαγητό: Ορισμένα παιδιά που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού ενδέχεται να μην ενδιαφέρονται για το φαγητό ή να εμφανίζουν διατροφικές διαταραχές , όπως υπέρφαγία ή αναιμία , λόγω των περιορισμένων επιλογών τροφίμων.
- Στρατηγικές διαχείρισης διατροφικών προτιμήσεων και περιορισμών.
Η διαχείριση των διατροφικών προτιμήσεων και περιορισμών απαιτεί εξατομικευμένη προσέγγιση.
Παρακάτω είναι μερικές στρατηγικές που μπορούν να βοηθήσουν.
- Εισαγωγή νέων τροφών σταδιακά: Αντί να εισάγουμε απότομα νέες τροφές ,μπορούμε να τα προσφέρουμε σε μικρές ποσότητες ή και να τα συνδυάζουμε με αγαπημένα φαγητά του κάθε παιδιού. Η σταδιακή εισαγωγή μπορεί να μειώσει την αντίσταση του παιδιού.
- Αισθητηριακή προσαρμογή : Εξετάζουμε τις αισθητηριακές ανάγκες του κάθε παιδιού. Αν το παιδί αποφεύγει συγκεκριμένες γεύσεις ή υφές ,μπορούμε να προσαρμόσουμε τον τρόπο προετοιμασίας ή της παρουσίασης του φαγητού (π.χ μπορούμε να σερβίρουμε σε μικρότερα κομμάτια).
- Δημιουργία ρουτίνας και σταθερότητας: Προσπαθούμε να διατηρήσουμε ένα σταθερό πρόγραμμα γευμάτων και σερβίρουμε το φαγητό συγκεκριμένες ώρες.
- Χρήση οπτικών εργαλείων: Χρησιμοποιούμε εικόνες ή κάρτες με τροφές , για να βοηθήσουμε το παιδί να κατανοήσει τι θα φάει. Τα οπτικά εργαλεία μπορούν να βελτιώσουν την επικοινωνία και την αποδοχή των γευμάτων.
- Ενίσχυση μέσων θετικών ενισχύσεων: Χρησιμοποιούμε θετικές ενισχύσεις ( επιβραβεύσεις), όταν το παιδί δοκιμάζει νέες τροφές ή όταν ακολουθεί σωστά τις διατροφικές οδηγίες.
Η κατανόηση και η διαχείριση των διατροφικών προτιμήσεων και περιορισμών σε παιδιά με αυτισμό , είναι μια συνεχής διαδικασία που απαιτεί υπομονή , παρατήρηση και προσαρμογή στις ανάγκες του παιδιού. Με τη σωστή προσέγγιση , υποστήριξη από ειδικούς και τη συνεργασία των γονέων και των φροντιστών. Τα παιδιά με αυτισμό μπορούν να αναπτύξουν υγιείς διατροφικές συνήθειες που συμβάλλουν στην καλύτερη φυσική και ψυχική τους υγεία.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Beighley, J. S., Matson, J. L., Rieske, R. D., & Adams, H. L. (2013). Food selectivity in children with and without an autism spectrum disorder: Investigation of diagnosis and age. Research in developmental disabilities, 34(10), 3497-3503.
- Curtin, C., Hubbard, K., Anderson, S. E., Mick, E., Must, A., & Bandini, L. G. (2015). Food selectivity, mealtime behavior problems, spousal stress, and family food choices in children with and without autism spectrum disorder. Journal of autism and developmental disorders, 45(10), 3308-3315.
- ]Diolordi, L, del Balzo, V, Bernabei, P, Vitiello, V, & Donini, L. M. (2014). Eating habits and dietary patterns in children with autism. Eating and Weight DisordersStudies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 19(3), 295-301.
Μπέτση Παναγιώτα
Νοσηλεύτρια