Η έναρξη μιας νέας χρονιάς αποτελεί συχνά μια ευκαιρία για ανανέωση και επαναπροσδιορισμό. Για τα παιδιά και τους εφήβους στο φάσμα του αυτισμού, η στοχοθεσία χρειάζεται να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή, λαμβάνοντας υπόψη το αναπτυξιακό στάδιο, τις συναισθηματικές ανάγκες και τη μοναδικότητα κάθε παιδιού. Οι στόχοι δεν είναι απαιτήσεις, αλλά οδηγοί πορείας που βοηθούν το παιδί ή τον έφηβο να εξελιχθεί με ασφάλεια και αυτοπεποίθηση.
Η θέσπιση ρεαλιστικών στόχων μπορεί να μειώσει το άγχος, να ενισχύσει την αίσθηση επιτυχίας και να προσφέρει σταθερότητα μέσα στην καθημερινότητα. Ιδιαίτερα μετά τις γιορτές, όπου η ρουτίνα συχνά διαταράσσεται, οι σαφείς και κατανοητοί στόχοι λειτουργούν υποστηρικτικά.
Τι σημαίνει ρεαλιστικός στόχος για παιδιά και εφήβους;
Ένας ρεαλιστικός στόχος για παιδιά και εφήβους:
- βασίζεται στις δυνατότητες, τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες τους
- είναι συγκεκριμένος και κατανοητός για την ηλικία τους
- χωρίζεται σε μικρά, σταδιακά βήματα
- επιτρέπει ευελιξία και προσαρμογή στην πορεία
Για παράδειγμα, αντί για έναν γενικό στόχο όπως «καλύτερη κοινωνική συμπεριφορά», μπορεί να τεθεί ένας πιο σαφής στόχος, όπως «να περιμένει τη σειρά του σε ένα παιχνίδι για λίγα λεπτά» ή «να εκφράζει μία ανάγκη με λέξη ή εικόνα».
Η σημασία της συμμετοχής του παιδιού ή του εφήβου
Όταν είναι εφικτό, είναι σημαντικό το παιδί ή ο έφηβος να συμμετέχει στη διαδικασία στοχοθεσίας. Η ενεργή συμμετοχή ενισχύει το αίσθημα ελέγχου και αυτονομίας, ιδιαίτερα στους εφήβους, που βρίσκονται σε μια περίοδο αναζήτησης ταυτότητας και ανεξαρτησίας.
Οι στόχοι γίνονται πιο ουσιαστικοί όταν συνδέονται με τα προσωπικά ενδιαφέροντα και τα κίνητρα του παιδιού, μετατρέποντας τη διαδικασία σε μια θετική εμπειρία μάθησης.
Η αξία της διαδικασίας και της προσπάθειας
Η πρόοδος στα παιδιά και τους εφήβους δεν είναι πάντα σταθερή. Υπάρχουν περίοδοι έντονης εξέλιξης αλλά και περίοδοι στασιμότητας ή παλινδρόμησης, κάτι που είναι απολύτως φυσιολογικό. Η αναγνώριση της προσπάθειας –και όχι μόνο του τελικού αποτελέσματος– είναι καθοριστική για την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης.
Κάθε μικρό βήμα, κάθε προσπάθεια και κάθε νέα δεξιότητα αξίζουν επιβράβευση και ενθάρρυνση.
Ο ρόλος της οικογένειας και του περιβάλλοντος
Το υποστηρικτικό οικογενειακό και εκπαιδευτικό περιβάλλον παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία των στόχων. Η συνέπεια, η σταθερότητα και η κοινή κατανόηση βοηθούν το παιδί ή τον έφηβο να νιώθει ασφάλεια. Η αποφυγή υπερβολικών απαιτήσεων και συγκρίσεων είναι εξίσου σημαντική.
Όταν το περιβάλλον λειτουργεί με αποδοχή και υπομονή, οι στόχοι μετατρέπονται σε ευκαιρίες ανάπτυξης και όχι σε πηγή πίεσης.
Μια νέα χρονιά με σεβασμό και ρεαλισμό
Η νέα χρονιά μπορεί να αποτελέσει μια περίοδο σταδιακής εξέλιξης και ενδυνάμωσης για παιδιά και εφήβους στο φάσμα του αυτισμού. Οι ρεαλιστικοί στόχοι βοηθούν στη δημιουργία ενός πλαισίου όπου η πρόοδος μετριέται με βάση την ποιότητα, τη συνέπεια και τον σεβασμό στον προσωπικό ρυθμό.
✨ Με κατανόηση, υπομονή και θετική ενίσχυση, κάθε παιδί και κάθε έφηβος μπορεί να κάνει σημαντικά βήματα προς την αυτονομία και την προσωπική του ανάπτυξη.
Χρονοπούλου Διονυσία
Λογοθεραπεύτρια
Βιβλιογραφία:
- Βογινδρουκάς Χ. Ι. (2002) – Η ανάπτυξη του λόγου σε παιδιά με αυτισμό και με σοβαρές διαταραχές στην επικοινωνία
- Γένα Α. (2002) – Αυτισμός και διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές: Αξιολόγηση – Διάγνωση – Αντιμετώπιση.
- Καλύβα Ε. (2005) – Αυτισμός: εκπαιδευτικές και θεραπευτικές προσεγγίσεις.
