Το άγχος και η κατάθλιψη αποτελούν δύο από τις πιο συχνές ψυχικές διαταραχές παγκοσμίως, επηρεάζοντας σημαντικά τη λειτουργικότητα, την ποιότητα ζωής και την καθημερινή συμμετοχή του ατόμου σε δραστηριότητες με νόημα. Η σύγχρονη προσέγγιση στην ψυχική υγεία δίνει έμφαση στις ολιστικές και διεπιστημονικές παρεμβάσεις. Στο πλαίσιο αυτό, η εργοθεραπεία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, εστιάζοντας στη βελτίωση της λειτουργικότητας και της συμμετοχής του ατόμου στην καθημερινή ζωή μέσω ουσιαστικών δραστηριοτήτων
Εργοθεραπευτικές παρεμβάσεις στο άγχος
Στα άτομα με αγχώδεις διαταραχές, η εργοθεραπεία στοχεύει:
- στην αναγνώριση και τροποποίηση αγχογόνων παραγόντων της καθημερινότητας,
- στη βελτίωση των δεξιοτήτων διαχείρισης του στρες,
- στη δημιουργία ισορροπημένης καθημερινής ρουτίνας.
Οι εργοθεραπευτές χρησιμοποιούν τεχνικές όπως η εκπαίδευση σε στρατηγικές χαλάρωσης, η οργάνωση χρόνου, η αισθητηριακή ρύθμιση και η σταδιακή έκθεση σε δραστηριότητες που προκαλούν άγχος. Μέσω αυτών των παρεμβάσεων, το άτομο αποκτά μεγαλύτερο αίσθημα ελέγχου και αυτοαποτελεσματικότητας.
Εργοθεραπευτικές παρεμβάσεις στην κατάθλιψη
Η κατάθλιψη συχνά συνοδεύεται από μειωμένο κίνητρο, κόπωση, γεγονός που περιορίζει τη συμμετοχή σε καθημερινές δραστηριότητες.
Η εργοθεραπεία συμβάλλει:
- στην επανενεργοποίηση του ατόμου μέσω σταδιακής εμπλοκής σε δραστηριότητες,
- στην αποκατάσταση ρόλων (π.χ. εργαζόμενος, φοιτητής, γονέας),
- στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και της αίσθησης νοήματος.
Η χρήση της συμπεριφορικής ενεργοποίησης μέσα από εργοθεραπευτικό πλαίσιο έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στη μείωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων, καθώς ενθαρρύνει τη συμμετοχή σε δραστηριότητες που προσφέρουν ευχαρίστηση ή αίσθηση επιτυχίας.
Ο ρόλος της καθημερινής δραστηριότητας και του περιβάλλοντος
Η εργοθεραπεία δεν εστιάζει μόνο στο άτομο αλλά και στο περιβάλλον του. Η προσαρμογή του φυσικού και κοινωνικού περιβάλλοντος μπορεί να μειώσει τα εμπόδια στη συμμετοχή και να ενισχύσει την ψυχική ευεξία. Παράλληλα, η ενίσχυση της κοινωνικής συμμετοχής και των διαπροσωπικών σχέσεων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα στη διαχείριση τόσο του άγχους όσο και της κατάθλιψης.
Αποτελεσματικότητα και σύγχρονες τάσεις
Έρευνες δείχνουν ότι οι εργοθεραπευτικές παρεμβάσεις στην ψυχική υγεία μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής. Η σύγχρονη πρακτική δίνει έμφαση σε προσεγγίσεις βασισμένες σε τεκμήρια , στη συνεργασία με άλλους επαγγελματίες ψυχικής υγείας και στη συμμετοχή του ίδιου του ατόμου στον καθορισμό στόχων.
Συμπεράσματα
Η εργοθεραπεία αποτελεί ουσιαστικό και αναπόσπαστο κομμάτι της αντιμετώπισης του άγχους και της κατάθλιψης. Μέσα από την προώθηση της συμμετοχής σε δραστηριότητες με νόημα, την ενίσχυση της λειτουργικότητας και την υποστήριξη της αυτονομίας, συμβάλλει σημαντικά στη βελτίωση της ψυχικής υγείας και της ποιότητας ζωής των ατόμων.
ΠΗΓΕΣ
- American Occupational Therapy Association Occupational therapy practice framework: Domain and process.
- Brown, C., & Stoffel, V. C.Occupational therapy in mental health: A vision for participation. F.A. Davis.
- Kielhofner, G. Model of Human Occupation: Theory and application. Lippincott Williams & Wilkins.
- Krupa, T., Fossey, E., Anthony, W. A., Brown, C., & Pitts, D. B. Doing daily life: How occupational therapy can inform psychiatric rehabilitation practice.
Η ΒΟΗΘΟΣ ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΕΛΛΟΥ
